Aşağıdaki kavramlar, Portföyrehberim modelinin farklı katmanlarında (skor, adil değer,
veri filtreleme, risk analizi vb.) kullanılan istatistiksel ve finansal araçları özetler.
Monte Carlo Simülasyonu
Rastgele çoklu senaryo testi ile, fiyatın farklı olası yollarını simüle ederek
belirsizliği ölçen yöntemdir. Farklı piyasa şartlarında adil değer ve skor
dağılımlarını görmek için kullanılır.
Tüm model
Adil Değer dağılımı
Bootstrapping
Küçük veri setleriyle çalışırken, mevcut veriyi yeniden örnekleyerek (resampling)
daha fazla senaryo üretmeye yarar. Özellikle kısa tarihçeli coinlerde model
parametrelerini daha sağlam tahmin etmek için kullanılır.
Veri kalitesi düşük coinler
Adil Değer (Alış) ayarları
Outlier Trimming
Aykırı (uç) değerlerin kesilerek veya sınırlandırılarak modele dahil edilmesi
yaklaşımıdır. Tek seferlik sapkın spike’ların skor ve adil değeri bozmasını engeller.
%300+ filtreleme
Adil Değer (Satış) hesapları
Risk-adjusted Return
Getiriyi tek başına değil, kullanılan riskle birlikte değerlendiren performans
ölçümüdür. Aynı getiriyi daha düşük dalgalanmayla elde eden coin daha avantajlı sayılır.
Genel skor
Kâr potansiyeli puanı
Value at Risk (VaR)
Belirli bir güven düzeyinde (örneğin %95) belirli bir dönemde beklenen maksimum kayıp
miktarını tahmin eder. Adil değer ve hedef bandı belirlenirken “en kötü makul senaryo”
referansı sağlar.
Adil değer tahminleri
Monte Carlo sonuçları
Mean Reversion
Fiyatın, aşırı uçlara gittikten sonra zaman içinde tekrar uzun vadeli ortalamasına
yakınsama eğiliminde olduğunu varsayan yaklaşım. Özellikle alış tarafındaki adil
değer bandını belirlerken kullanılır.
Fair Value Buy modeli
Dip/alış bölgesi
Confidence Interval
Tahmin edilen bir değerin, belli bir güven düzeyinde hangi aralıkta olabileceğini
gösteren istatistiksel aralıktır. Adil değerin tek bir nokta değil, makul bir bant
olarak düşünülmesini sağlar.
Fair Value + Buy model
VaR / Monte Carlo
Bayesian Updating
Yeni veri geldikçe, önceki inançları (prior) güncelleyip daha güncel bir dağılım
(posterior) elde etmeyi sağlayan yaklaşımdır. Cron verileri güncellendikçe model
parametreleri adım adım revize edilir.
Cron verisi + model eğrisi
Adil Değer (Alış)
Sharpe Ratio
Getiriden risksiz faiz oranını çıkarıp, ortaya çıkan fazladan getiriyi volatiliteye
bölerek “bir birim risk başına getiri”yi ölçer. Risk-adjusted Return ailesinin en
bilinen temsilcilerindendir.
Riskli coin filtresi
Genel skor sınırlamaları
Liquidity Stress Test
Hacim azalması ve likidite çekilmesi senaryolarında coinin ne kadar sağlam durduğunu
test eder. Hacim ve hacim/piyasa değeri metrikleri üzerinden “likidite dayanıklılığı”
değerlendirilir.
Likidite bazlı skor tavanı
Genel skor
Stationarity Check
Veri trendinin ve volatilitenin zaman içinde kararlı olup olmadığını test eder.
Kararsız serilerde, model daha temkinli skorlar ve adil değerler üretir; tek dönemlik
patlamalara aşırı tepki vermez.
Volatil coinlerde model doğruluğu
Skor & Fair Value serileri
Z-Score Normalizasyonu
Farklı ölçeklerdeki veri serilerini, ortalaması 0 ve standart sapması 1 olacak şekilde standartlaştırır.
Böylece metrikler arasında karşılaştırılabilirlik sağlanır. Özellikle uç değerlerin etkisini azaltmak için kullanılır.
Skor normalizasyonu
Makro seri karşılaştırmaları
Exponential Moving Average (EMA)
Son verilere daha fazla ağırlık veren bir ortalama türüdür. Fiyat ve hacim gibi hızlı değişen
serilerde, modelin “gecikme etkisini” azaltmak için kullanılır. Basit ortalamaya göre daha duyarlıdır.
Trend & Momentum
Fair Value düzeltmeleri
Cross-Sectional Ranking
Aynı anda birden fazla coini, belirli bir metrikte (örneğin hacim / enflasyon / Sharpe oranı)
birbirine göre sıralayarak puanlama sistemine entegre eder. Göreceli sıralama modelimizin temelidir.
Skor sıralamaları
Bucketlama
Quantile Clipping
Veri setinin belirli yüzdelik sınırlarının dışındaki değerleri (örn. %1 ve %99) o sınıra çekerek
uç gözlemlerin model üzerinde aşırı baskın etki yaratmasını engeller. Özellikle hacim ve fiyat değişimi çalışmalarında kullanılır.
Zararlı uç değer filtresi
%300 üstü kırpma
Drawdown Analizi
Fiyatın zirveden ne kadar düştüğünü ölçen analiz biçimidir. En kötü senaryoya karşı modelin dayanıklılığını ve
adil değer hesaplamalarında “dip-risk” değerlendirmesini sağlar.
Fair Value Buy
Dip & Çöküş senaryosu
Weighted Factor Model
Skor sisteminde kullanılan faktörlerin (hacim, enflasyon, volatilite, likidite vb.) ağırlıklandırılarak
birleşimini ifade eder. Her faktör modeli farklı katkı yapar ve toplam skor bu ağırlıklı katkının sonucudur.
Genel Skor modeli
Çoklu faktör birleştirme
Hodrick–Prescott Filtresi
Zaman serilerindeki trend ve döngüsel bileşenleri ayrıştırmak için kullanılır.
Ani yukarı-aşağı hareketlerin yerine daha pürüzsüz bir fiyat eğrisi elde edilmesini sağlar.
Özellikle adil değer tahminlerinde “uzun vadeli eğilim”i görmek açısından faydalıdır.
Fair Value eğrisi
Trend–cycle ayrımı
Kalman Filtresi
Gürültülü veriler içinden durumu tahmin etmeye yarayan dinamik model yaklaşımıdır.
Piyasa verileri eksik, hatalı veya volatil olduğunda bile daha sağlam trend tahmini sunar.
Teknik olarak en iyi tahmini, geçmiş ve mevcut gözlemleri birleştirerek üretir.
Gürültü azaltma
Zaman serisi iyileştirme
Principal Component Analysis (PCA)
Çoklu metrikleri daha az sayıda “ana faktör” altında sıkıştırarak model sadeleştirme
sağlar. Örneğin volatilite, hacim ve likidite benzeri metrikleri tek bir faktörle temsil etmek için kullanılır.
Bu, model karmaşıklığını azaltırken bilgi kaybını en aza indirir.
Faktör azaltma
Skor sisteminde sadeleşme
ARIMA (Autoregressive Integrated Moving Average)
Zaman serilerinin geçmiş hareketlerine dayanarak kısa vadeli tahminler üreten bir modelleme
tekniğidir. Kripto fiyat tahmininde doğrudan kullanılmasa da, adil değer eğrisi üzerine
“otoregresif düzeltme” yapmak için uyarlanabilir.
Fiyat eğrisi düzeltme
Trend projeksiyonu
GARCH (Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity)
Zaman içinde değişen volatiliteyi modellemek için kullanılır. Yani bir coinin oynaklığı sabit değilse,
GARCH modeli daha gerçekçi bir volatilite tahmini sunar. Bu, risk ölçümleri ve fair value aralığı
hesaplarında kritik olabilir.
Volatilite tahmini
VaR & Risk bantları